JavaScript-ийн ертөнцөд томоохон доргилт: Cloudflare Deno-г худалдан авч, "workerd" болон "celld"-ийг нэгтгэхээр боллоо

Сүүлийн жилүүдэд серверийн талын JavaScript болон Edge computing орчинд хамгийн идэвхтэй өрсөлдөж байсан хоёр том тоглогч нэгдэхээр болсон тухай гэнэтийн мэдээ гарлаа. Node.js-ийн анхны загварыг боловсруулж, улмаар орчин үеийн, илүү аюулгүй runtime бүтээх зорилгоор Deno-г эхлүүлсэн Райан Дал (Ryan Dahl) болон түүний баг бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ Cloudflare-т нэгдэж буйгаа зарлав.

Энэхүү хэлцэл нь зүгээр нэг компанийн худалдан авалт бус, харин serverless хөгжүүлэлтийн ирээдүй, ялангуяа өөрийн дэд бүтэц (self-hosting) дээр тархмал систем ажиллуулах стандартыг үндсээр нь өөрчлөх алхам болж байна.

---

15 жилийн аялал: Node.js-ээс Deno, улмаар Тархмал систем рүү

Райан Дал 2009 онд Берлин хотод Node.js-ийг 500 мөр код бүхий энгийн IRC чат серверээр танилцуулж байсан цагаас хойш 15 гаруй жил өнгөрчээ. Тухайн үед асинхрон I/O (Async I/O) модел нь сервер хөгжүүлэлтийн хүнд хэцүү олон асуудлыг хөнгөвчилсөн ч нэг чухал хязгаарлалт хэвээр үлдсэн: энэ нь ердөө ганц серверийн нэг л урсгал (single thread) дээр ажилладаг загвар байв.

Харин бодит амьдрал дээр чат, төлбөрийн систем, тоглоомын backend зэрэг системүүд өргөжихийн хэрээр өгөгдлийг олон машин дээр хуваарилах (partitioning), төлөв хадгалах (state coordination), автоматаар өргөжих (autoscaling) зэрэг асуудлууд хөгжүүлэгчдийн хамгийн том дарамт болж хувирсан.

Deno төсөл нь эхлээд TypeScript-ийг шууд дэмждэг, permissions системтэй найдвартай runtime хэлбэрээр хөгжиж байсан бол сүүлийн үед Deno Deploy болон celld төслүүдээр дамжин жинхэнэ тархмал тооцооллын (distributed computing) платформыг бүтээх чиглэл рүү эрчимтэй орсон юм.

---

Гол зорилго: workerd болон celld-ийг нэгтгэх

Cloudflare-ийн ахлах инженер, алдарт Cap'n Proto болон Cloudflare Workers-ийг зохион бүтээгч Кентон Варда (Kenton Varda) болон Райан Дал нар хамтран дараах гол төлөвлөгөөг танилцууллаа:

1. workerd болон celld-ийн нэгдэл: Cloudflare Workers-ийн хөдөлгүүр болох нээлттэй эхийн workerd болон Deno-гийн саяхан танилцуулсан celld (Cloudflare Durable Objects загварыг өөрийн сервер дээр бие даан ажиллуулахад зориулагдсан runtime)-ийг нэгтгэнэ.
2. Workers болон Durable Objects-ийг self-host хийх боломж: Олон жилийн турш хөгжүүлэгчид Cloudflare Workers болон Durable Objects-ийн архитектурт дуртай байсан ч Cloudflare-ийн дэд бүтцээс бүрэн хамааралтай (vendor lock-in) байдалд шүүмжлэлтэй ханддаг байв. Шинэ нэгдлийн үр дүнд эдгээр примитивүүдийг хөгжүүлэгч өөрийн хүссэн дата төв, AWS, GCP, эсвэл local машин дээрээ яг адилхан логикоор ажиллуулах нээлттэй стандарт бий болно.
3. Хүрээллийн тэлэлт: Компьютерийн санах ойд төлөв хадгалах боломжтой stateful edge серверийг бичихийн тулд тусдаа Redis cluster, orchestration layer угсрах шаардлагагүйгээр програмчлалын түвшинд шийдэгдэх боломж бүрдэнэ.

---

Deno runtime болон одоогийн хэрэглэгчдэд юу тохиолдох вэ?

Deno-г ашигладаг олон мянган баг, хөгжүүлэгчдийн хувьд runtime цаашид хэрхэх вэ гэдэг нь чухал асуулт юм:

• 1 жилийн албан ёсны дэмжлэг: Deno runtime нь ирэх нэг жилийн хугацаанд сар бүр алдаа засах болон аюулгүй байдлын шинэчлэлтүүдийг (maintenance releases) хүлээн авах бөгөөд нээлттэй эхийн лицензээрээ чөлөөтэй үлдэнэ.
• Хөгжүүлэлтийн чиг хандлагын шилжилт: Deno багийн цаашдын ирээдүйн бүх судалгаа, инновац Cloudflare-ийн Workers, workerd, болон self-hosted distributed runtime-д төвлөрөх болно.
• Node.js нийцтэй байдал: Deno-гийн сүүлийн үед бүтээсэн Node.js compatibility layer болон JSR (JavaScript Registry) зэрэг технологиуд Cloudflare-ийн хөгжүүлэгчдийн экосистемд шууд интеграцчлагдахаар төлөвлөгдөж байна.

---

Энэ нь хөгжүүлэгч бидэнд яагаад чухал вэ?

Олон жилийн турш backend хөгжүүлэлт хоёр туйлд хуваагдаж байв:

1. Нэг талаас уламжлалт Docker/Kubernetes контейнерууд (уян хатан боловч deployment, cold start, дэд бүтцийн зардал хүнд).
2. Нөгөө талаас public cloud-ийн edge serverless функцүүд (маш хурдан, автомат боловч тухайн платформын хязгаарлалтад баригдсан).

Cloudflare болон Deno багийн энэхүү хамтрал нь V8 Isolate дээр суурилсан, секундэд миллисекундын дотор асаж унтардаг, төлөвөө тархмал байдлаар хадгалдаг архитектурыг "нээлттэй, хаана ч ажилладаг" шинэ стандарт болгох эхлэлийг тавьж байна. Өөрөөр хэлбэл, та өөрийн компанийн сервер дээр ажиллаж буй системээ ганц тушаалаар дэлхийн 300+ хотод байрлах edge дата төв рүү нэг ч мөр код өөрчлөхгүйгээр шилжүүлэх бодит гарц нээгдэж байна гэсэн үг юм.

Эх сурвалж: Cloudflare Blog: Deno is joining Cloudflare, Deno Official Blog