Android 3.0 Honeycomb-оос хойш анх удаа: Google шинэ API болон аюулгүй байдлын засваруудаа AOSP-д оруулахаас татгалзав

Android үйлдлийн систем олон жилийн турш дэлхийн хамгийн том нээлттэй эхийн экосистем гэдгээрээ бахархсаар ирсэн. Гэвч сүүлийн 24 цагийн дотор нээлттэй эх, гар утасны аюулгүй байдал, Android хөгжүүлэгчдийн хамтын нийгэмлэгт асар хүчтэй маргаан дэгдлээ.

Хувийн нууцлал, аюулгүй байдалд суурилсан нээлттэй үйлдлийн систем хөгжүүлэгч GrapheneOS төслийн баг нэгэн ноцтой баримтыг дэлгэв: Google компани есдүгээр сарын Pixel Drop-оор гарсан Android 17 QPR1 (Quarterly Platform Release 1) дээр шинэ хөгжүүлэгчийн API-ууд болон системийн түвшний аюулгүй байдлын засваруудыг нэмсэн атлаа эх кодыг нь AOSP (Android Open Source Project)-д нийтлэлгүйгээр зөвхөн Pixel төхөөрөмждөө түгжсэн (gatekeeping) байна.

Энэ бол таблетад зориулан код нь хаалттай гарч байсан Android 3.0 Honeycomb (2011 он)-оос хойш анх удаа AOSP-ийг алгасан хөгжүүлэгчийн шинэ API цацагдсан тохиолдол болж байна.

Шинэ API-уудыг зөвхөн Pixel-д түгжсэн нь: Diff тайлан юу харуулав?

Google өөрийн гаргасан албан ёсны API diff тайландаа Android 17-ийн үндсэн хувилбар болон Android 17 QPR1 хооронд дараах өөрчлөлтүүд орсон болохыг баталжээ:

• Бүхэл бүтэн шинэ android.hardware.hid нэртэй package нэмэгдсэн.
• Үүнээс гадна android.media, android.os, android.provider, android.telecom, android.view зэрэг системийн хамгийн суурь 16 өөр package-д өөрчлөлт, шинэ API-ууд орсон.

Гэтэл эдгээр өөрчлөлт, API нь AOSP-ийн үндсэн репозиторт ороогүй тул Samsung, Motorola, Xiaomi зэрэг бусад төхөөрөмж үйлдвэрлэгчид (OEM) болон LineageOS, GrapheneOS зэрэг AOSP дээр суурилсан бие даасан системүүд эдгээр кодыг хууль ёсоор ашиглах, аппликэйшнээ урьдчилан турших боломжгүй болжээ.

Хөгжүүлэгчийн хувьд энэ нь туйлын таагүй жишиг юм. Хэрэв үйлдлийн системийн шинэ API-ууд зөвхөн Google-ийн өөрийн техник хангамж (Pixel) дээр л эхэлж ажилладаг болбол Android хөгжүүлэгчид платформ бүрт тусдаа салбар үүсгэх эсвэл зөвхөн Pixel-ийг "нэгдүгээр зэрэглэлийн иргэн" гэж үзэхээс өөр аргагүй нөхцөл рүү шахагдана.

Аюулгүй байдлын засварыг бусдаас нуусан уу?

Хамгийн эмзэг асуудал нь зөвхөн шинэ API биш, харин системийн чухал эмзэг байдлын засварууд (security patches) байв.

Google сар бүр нийтийн Android Security Bulletin болон тусгайлан Pixel Update Bulletin гаргадаг. Энэ сарын Pixel Bulletin-д дурдагдсан хэд хэдэн ноцтой CVE засварууд нь зөвхөн Pixel-ийн тусгай драйверт биш, харин бүх Android ухаалаг утсанд нийтлэг ашиглагддаг Android platform code (core frameworks)-д хамааралтай байжээ.

GrapheneOS-ийн мэдээлснээр:

1. Google уг платформ засваруудыг AOSP болон ерөнхий сарын аюулгүй байдлын мэдээлэлд оруулаагүй.
2. Бусад утас үйлдвэрлэгчид болон олон нийтийн AOSP экосистем уг чухал засваруудыг ирэх 12-р сарын Android 17 QPR2 гарах хүртэл бүтэн 3 сарын турш албан ёсоор авахгүй хоцрохоор байна.
3. Өөрөөр хэлбэл, Pixel утаснууд zero-day болон CVE эмзэг байдлаас хамгаалагдсан байхад бусад бүх Android төхөөрөмж хамгаалалтгүй хэвээр үлдэж байна.

GrapheneOS өөрсдийн системийг Android 17 QPR1 дээр аль хэдийн port хийгээд бэлэн болгосон ч лицензийн хязгаарлалтын улмаас шууд нийтэлж чадахгүй, kernel болон HAL түвшний драйверуудыг урвуу инженерчлэл (reverse engineering) болон backport хийх замаар өөрсдийн хэрэглэгчдийг хамгаалахад хүрчээ.

GPL лицензийн зөрчил ба эх код олголтыг удаашруулсан нь

Асуудал үүгээр дууссангүй. Нээлттэй эхийн хууль эрх зүйн гол багана болох GPL (General Public License)-ийн дагуу Linux kernel ашиглаж буй компаниуд өөрсдийн өөрчилсөн эх кодыг нийтэд хүсэлтийн дагуу цаг алдалгүй өгөх үүрэгтэй.

GrapheneOS-ийн баг 9-р сарын 1-нд гаргасан билдийн GPL эх кодыг Google-ээс хуулийн дагуу шаардсан боловч Google хоёр долоо хоногийн турш хариу өгөлгүй удаашруулсан байна. Түүнчлэн сүүлийн саруудад Google нээлттэй Git tag хийхээ больж, зөвхөн хүсэлтээр ZIP файл хэлбэрээр код өгдөг хуучны систем рүү ухарч буй нь нээлттэй эхийн төслүүдийг зориудаар хүнд байдалд оруулж байгаа үйлдэл гэж буруутгагдаж байна.

Энэ нь хөгжүүлэгчдэд яагаад чухал вэ?

Android-ийн амжилтын үндэс нь "нээлттэй, чөлөөтэй, хүн бүр хөгжүүлж болдог" байсанд оршино. Гэвч Google сүүлийн жилүүдэд хоёр замаар явж байна:

1. Үндсэн чухал үйлчилгээнүүдээ Google Play Services нэрээр өөрийн хаалттай монополд оруулах.
2. Одоо бүр үйлдлийн системийн суурь API болон аюулгүй байдлын түвшний кодыг "Pixel First" биш, бүр "Pixel Exclusive" болгож тусгаарлах.

Хэрэв Google энэ бодлогоо үргэлжлүүлбэл Android гэдэг нь дэлхий нийтийн нээлттэй стандарт биш, харин Apple-ийн iOS шиг "Google-ийн удирддаг хаалттай хашаа" болон хувирах эрсдэлтэйг инженерүүд анхааруулж байна.

Шударга бус өрсөлдөөн, монополын эсрэг зохицуулагч байгууллагууд Google-ийн энэхүү алхмыг шалгаж эхлэх эсэх нь одоогоор тодорхойгүй ч хөгжүүлэгчдийн итгэлцэлд хэдийн томоохон сэв сууж эхэллээ.

Эх сурвалж: GrapheneOS on Mastodon, It's FOSS / Android 17 QPR1 Report