Ганц хөгжүүлэгч 2 долоо хоногт бүтэн "Microsoft Office"-ийг Rust-ээр клондлоо: Программ хангамжийн монопол нурах уу?

Технологийн ертөнцөд сүүлийн жилүүдэд гарсан хамгийн том хувьсгалуудын нэг нь хиймэл оюун ухаан хөгжүүлэгчдийн бүтээмжийг хэдэн зуу дахин нэмэгдүүлсэн явдал билээ. Гэвч саяхныг хүртэл олон нийт AI-аар үүсгэгдсэн кодыг жижиг скрипт, эсвэл төгс бус прототип төдийхнөөр үнэлж байв.

Тэгвэл энэ төсөөллийг эвдсэн нэгэн шуугиан сүүлийн 24 цагт GitHub болон хөгжүүлэгчдийн дунд хүчтэй өрнөж байна. Инженер Брэндон Томас (Brandon Thomas) өмнө нь Adobe-ийн бүтээгдэхүүнүүдийг орлох "ArtCraft" багцыг гаргаж байсан бол энэ удаад Microsoft Office-ийн гол хэрэгслүүдийг бүрэн орлох нээлттэй эх бүхий Rust аппликейшнуудыг ердөө хоёрхон долоо хоногийн дотор бүтээснээ зарлалаа.

Шинээр танилцуулагдсан багцад:

• WordCraft (Microsoft Word хувилбар)
• GridCraft (Microsoft Excel хувилбар)
• DeckCraft (Microsoft PowerPoint хувилбар)

багтаж байгаа бөгөөд эдгээр нь MIT болон Apache 2.0 лицензтэйгээр бүх нийтэд нээлттэй болжээ.

Electron биш: Цэвэр Rust ба WebAssembly

Хөгжүүлэгчдийн хувьд энэ төслийн хамгийн сонирхолтой хэсэг нь техникийн архитектур юм. Орчин үеийн олон десктоп аппликейшнууд санах ой их шаарддаг Electron эсвэл Tauri дээр тулгуурладаг бол WordCraft, GridCraft, DeckCraft нь 100% цэвэр Rust хэлээр бичигдсэн.

Үүний үр дүнд:

• Native гүйцэтгэл: Windows, macOS, Linux, тэр бүү хэл FreeBSD үйлдлийн систем дээр ямар нэгэн нэмэлт runtime-гүйгээр хөнгөн бөгөөд хурдан ажиллана.
• WebAssembly дэмжлэг: Нэг код баазаас шууд WebAssembly (WASM) болгон хөрвүүлж, вэб хөтөч дээр офлайн горимд ажиллуулах боломжтой.
• Санах ойн аюулгүй байдал: Rust-ийн memory-safety давуу тал нь Office баримтуудыг задлах, боловсруулах үеийн нийтлэг memory leak, buffer overflow зэрэг цоорхойгоос сэргийлж чаджээ.

Боломжууд: Зүгээр нэг гадаад үзэмж биш

Ганцхан хүний богино хугацаанд гаргасан ажил гэхэд төслийн функционал цар хүрээ гайхмаар өндөр гарчээ.

1. WordCraft: Microsoft Word-ийн .docx форматыг алдагдалгүй уншиж, засварлаж, хадгалах боломжтой. Track Changes (өөрчлөлт бүртгэх), тайлбар (footnotes), Mail Merge зэрэг бизнесийн хэрэглээний цөм чадваруудыг багтаасан нь Word-ийн хэрэгцээт үйлдлүүдийн 88%-ийг хангасан байна.
2. GridCraft: Excel-ийн нийт 523 функцээс 513-ыг нь бүрэн хэрэгжүүлсэн (98%-ийн гүйцэтгэл). Том хэмжээний өгөгдөл бүхий хүснэгтийн томьёонуудыг олон урсгалаар (multi-threading) асар хурдтай боддог.
3. DeckCraft: Слайд бүтээх, вектор графикууд боловсруулах, үзүүлэнгийн хөдөлгөөн оруулах үйлдлүүдийн 79%-ийг хэрэгжүүлсэн байна.

Түүнчлэн бүх үйлдэл үүлэн холболтгүйгээр 100% офлайн ажиллах тул хэрэглэгчийн дата нууцлал бүрэн хангагдана. Мөн Model Context Protocol (MCP) стандартыг дэмждэг тул өөрийн локал AI туслахуудаа тус оффисын багцтайгаа холбож автоматаар документ боловсруулах ч боломж бүрджээ.

"Clean-room" арга ба хууль зүйн асуудал

Бүтэн компанийн олон жилийн турш хөгжүүлсэн proprietary системийг хуулбарлах нь хууль зүйн хувьд ямар үр дагавартай вэ? гэдэг асуулт зүй ёсоор гарна.

Брэндон Томас энэ төсөлдөө 1980-аад онд Compaq компани IBM-ийн PC BIOS-ийг хууль ёсоор клондсон "Clean-room reverse engineering" зарчмыг ашигласан гэж тайлбарлав. Өөрөөр хэлбэл, Майкрософтын өмчийн кодоос ганц ч тэмдэгт хуулаагүй. Зөвхөн олон нийтэд нээлттэй баримт бичгийн техникийн стандарт (.docx, .xlsx задаргаа) болон гаднах зан төлөв (behavior)-ийг л шинжлэн, цоо шинээр Rust дээр Anthropic-ийн Claude Opus 5.5 загвартай хамтран архитектурчилж бичжээ.

"Vibe Coding" уу, эсвэл нэг хүний супер студи үү?

Олон нийтийн сүлжээнд зарим шүүмжлэгчид үүнийг "AI slop" буюу чанаргүй, замбараагүй код хэмээн хардаж байсан ч Брэндон Томас өөрийн 15 жилийн системийн туршлага дээрээ суурилан:

"Би өөрөө кодыг өндөр түвшинд бичиж чаддаг учраас л AI загварыг бүтэн баг, бүтэн компанийн дайтай удирдаж чадаж байна. AI нь инженер хүнд ганцаараа асар том цар хүрээтэй архитектурыг ядрахгүйгээр бүтээх боломжийг олгож байна" гэж хариулсан юм.

Хэдийгээр эдгээр аппликейшнууд одоогоор альфа шатандаа яваа бөгөөд асар нарийн нийлмэл макро бүхий файлууд дээр тогтворгүй ажиллах тохиолдол байж болох ч, ганц хөгжүүлэгч олон тэрбум долларын зах зээлтэй монопол бүтээгдэхүүний 80-90%-ийг 14 хоногт дахин бүтээж чадсан нь програм хангамжийн зах зээлийн дүрмийг үндсээр нь өөрчилж эхэлсний дохио боллоо.

Хөгжүүлэгчид үнэтэй сарын төлбөртэй (subscription-based) монопол бүтээгдэхүүнүүдийг өөрсдийн хүссэнээр өөрчлөх, нээлттэй эхээр ашиглах шинэ эрин үе эхэлж байна.

Эх сурвалж: KuCoin News / Crypto Briefing, Tom's Hardware, ArtCraft GitHub Repository